C Vitamini Nedir? Ne İşe Yarar? Nelerde Var?

c vitamini nedir, ne işe yarar

C vitamini, askorbik asit olarak da bilinen, bazı gıdalarda doğal olarak bulunan ve suda çözünen bir vitamindir. C vitamini, Dünya üzerinde yaşayan insanların çoğunun önemli olarak bildiği ve özellikle soğuk algınlığı gibi solunum yolu rahatsızlıklarında ilk tercih ettikleri vitamindir. C vitaminin faydaları sadece bilinenle sınırlı değildir.

Merak ediyorsanız bu makalede C vitamini nedir, ne işe yarar, c vitamini nelerde var gibi soruların cevaplarını vermeye çalışacağız. İlk olarak C vitamini nedir, ne işe yarar detaylarıyla öğrenelim.

C Vitamini Nedir? Ne İşe Yarar? Faydaları Nelerdir?

Askorbik asit olarak da bilinen C Vitamini, bazı yiyeceklerde bulunan suda çözünür bir vitamindir. İnsan vücudunun üretemediği bu vitamin dışarıdan besinlerden ya da takviye ürünler ile alınabilir. Vücutta, hücrelerin serbest radikallerin neden olduğu zararlardan korunmasına yardımcı olan bir antioksidan görevi görür yani temizleyici ve koruyucu bir vitamindir. Serbest radikaller, vücudumuz yediğimiz yiyeceği enerjiye dönüştürdüğünde oluşan bileşiklerdir. Bu bileşikler öğütülen yiyeceğin kullanılmayan yani zararlı kısmıdır. Vitamin C bu zararlı bileşiklerin vücuttan atılmasını teşvik eder. Bu vitamin vücutta depolanamaz.

İnsanlar ayrıca çevredeki sigara dumanından, hava kirliliğinden ve güneşten gelen ultraviyole ışığından kaynaklı serbest radikallere maruz kalmaktadır.

Vücudun ayrıca, yaraların iyileşmesine yardımcı olmak için gereken bir protein olan kollajeni üretmesi için C vitaminine ihtiyacı vardır. Ek olarak, C vitamini demirin bitki bazlı yiyeceklerden emilimini arttırır ve bağışıklık sisteminin vücudu hastalıktan korumak için doğru şekilde çalışmasına yardımcı olur.

Bağışıklık sisteminin güçlü kalabilmesini sağlayan C vitamini ayrıca cildin kolajen üretebilmesi, tendonların, bağ dokuların, damarların ve kıkırdağın yenilenebilmesi için gerekli bir vitamindir.

C vitamini kalp ve kanser hastalıklarına karşı kalkan oluşturur ve önleyici bir fayda sağlar. C vitaminin faydaları arasında diş ve diş eti hastalıklarını önleme, cilt ve saçlarla ilgili problemleri önleme gibi rahatsızlıkları önlemesi de yer alır.

C vitamini eksikliği vücudun adeta dirençsiz olmasına neden olur ve dışarıdan vücuda aldığımız tüm zararlıların organlarımıza ulaşarak zarar vermesine neden olur. Birçok hastalık bağışıklık sisteminin hasar görmesi ya da yeterince C vitamini alınmaması nedeniyle ortaya çıkmaktadır. C vitamini nedir, C vitamini ne işe yarar ve faydaları nelerdir öğrendik, peki günlük ne kadar c vitamini ihtiyacımız var? öğrenelim.

Ne kadar C vitaminine ihtiyacım var?

Her gün ihtiyacınız olan C vitamini miktarı yaşınıza bağlıdır. Farklı yaşlar için günlük ortalama önerilen miktarlar miligram (mg) cinsinden aşağıda listelenmiştir .

Yaşam evresiÖnerilen miktar
6 aya kadar doğum40 mg
7-12 ay bebekler50 mg
1-3 yaş arası çocuklar15 mg
4-8 yaş arası çocuklar25 mg
9-13 yaş arası çocuklar45 mg
Gençler 14-18 yaş (erkekler)75 mg
Gençler 14-18 yaş (kızlar)65 mg
Yetişkinler (erkekler)90 mg
Yetişkinler (kadınlar)75 mg
Hamile kadın 85 mg
Emziren kadınlar 120 mg

Sigara içiyorsanız, günlük önerilen toplam miktarınızı hesaplamak için yukarıdaki değerlere 35 mg ekleyin. Günlük c vitamini ihtiyacını da öğrendiniz, peki c vitamini nelerde var, hangi c vitamini içeren besinler tüketerek bu ihtiyacı karşılayabilirim.

C vitamini nelerde var

C Vitamini Nelerde Var?

C vitamini içeren besinler listesinde meyve ve sebzeler en başta yer almaktadır. Aşağıdaki C vitamini içeren besinler yiyerek önerilen miktarda C vitamini alabilirsiniz:

  • Narenciye meyveleri (portakal ve greyfurt gibi) ve meyve sularının yanı sıra çok fazla C vitamini olan kırmızı, yeşil biber ve kivi çeşitleri
  • Brokoli, çilek, kavun, patates ve domates gibi diğer meyve ve sebzeler de C vitamini içerir.
  • C vitamini ile takviye edilmiş bazı yiyecek ve içecekler (C vitamininin bir gıda ürününe eklenip eklenmediğini öğrenmek için ürün etiketlerini kontrol edin.)

Yiyeceklerin C vitamini içeriği uzun süre depoda tutularak ve pişirilerek azaltılabilir. Buharda pişirme veya mikrodalga fırın pişirme kayıplarını azaltabilir. Neyse ki, meyve ve sebzeler gibi en iyi C vitamini besin kaynaklarının çoğu çiğ olarak tüketilmektedir.

Ne tür Vitamin Takviyeleri Mevcuttur?

Çoğu multivitamin C vitamini içerir. C vitamini ayrıca bir besin takviyesi olarak veya diğer besinlerle birlikte kullanılabilir. Diyet takviyelerinde C vitamini genellikle askorbik asit formundadır, ancak bazı takviyeler sodyum askorbat, kalsiyum askorbat, diğer mineral askorbatlar ve bioflavonoidlerle askorbik asit gibi başka formlarda bulunur. Araştırmalar, herhangi bir C vitamini formunun doğal yollardan vitamin almadan daha iyi olmadığını göstermiştir.

C vitamini yeterince alıyor muyum?

Dünyadaki çoğu insan yiyecek ve içeceklerden yeterince C vitamini alır. Bununla birlikte, bazı insan gruplarının, C vitamini alma konusunda sorun yaşamaları diğerlerinden daha muhtemeldir:

  • Sigara içenler ve sigara dumanına maruz kalanlar, kısmen duman yüzünden, vücudun serbest radikallerin neden olduğu hasarı onarmak için ihtiyaç duyduğu C vitamini miktarını artırır. Sigara içenlerin sigara içmeyenlere göre günde 35 mg daha fazla C vitaminine ihtiyacı vardır.
  • İnek sütü çok az C vitamini ve ısıya sahip olduğu için buharlaştırılmış veya haşlanmış inek sütü ile beslenen bebeklerde C vitami yetersiz olabilir. İnek sütü 1 yaşın altındaki bebekler için önerilmez. Anne sütü ve bebek maması yeterli miktarda C vitamini içerir.
  • Çok sınırlı bir çeşit yemek yiyen insanlar.
  • Şiddetli malabsorpsiyon, bazı kanser türleri ve hemodiyaliz gerektiren böbrek hastalığı gibi tıbbi durumları olan kişiler .

C Vitamini Eksikliği Nedir?

C vitamini eksikliği, yetersiz beslenme sonucu ortaya çıksa da nadir görülür. C vitamini eksikliği belirtileri yorgunluk, diş etlerinin iltihabı, ciltte küçük kırmızı veya mor lekeler, eklem ağrısı, yavaş yara iyileşmesi ve tirbuşon kılları olarak görülür. Depresyona, diş eti kanamalarına ve gevşeme veya dişlerin kaybına yol açabilen C vitamini bazı insanlarda anemi yani kansızlık görülmesine neden olabilir. Kanser ve kalp hastalıklarına karşı c vitamini eksikliği sonucu maruz kalma ihtimali artar. C vitamini eksikliği tedavi edilmezse ölümcül sonuçlanabilir.

C vitamininin faydaları nelerdir?

Bilim adamları sağlığı nasıl etkilediğini anlamak için C vitaminin faydaları nelerdir araştırmaya devam ediyorlar. İşte bu araştırmaların gösterdiklerine birkaç örnek.

Kanser önleme ve tedavisi

Meyve ve sebzelerden yüksek miktarda C vitamini alımı yapan kişiler, akciğer, meme ve kolon kanseri gibi birçok kanser türüne yakalanma riskini düşürebilirler. Ancak C vitamini takviyesi almak, insanları kanserden korumaya çok yardımcı olmaz.

Yüksek dozda C vitamini almanın kanser tedavisi için yararlı olup olmadığı açık değildir. C vitamininin etkileri hastaya nasıl verildiğine bağlı gibi görünüyor. Oral C vitamini dozları, enjeksiyonlar yoluyla verilen intravenöz dozlar kadar yüksek C vitamini kan seviyelerini yükseltemez. Hayvanlar ve test tüplerinde yapılan birkaç çalışma, çok yüksek kan C vitamini seviyelerinin tümörleri küçültebileceğini göstermektedir. Ancak yüksek doz intravenöz C vitamini insanlarda kanseri tedavi etmeye yardımcı olup olmadığını belirlemek için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.

C vitamini diyet takviyeleri ve diğer antioksidanlar , kanser için kemoterapi ve radyasyon tedavisi ile etkileşime girebilir. Kanser tedavisi gören insanlar, özellikle yüksek dozlarda, C vitamini veya diğer antioksidan takviyeleri almadan önce onkologlarıyla görüşmelidir.

Kalp-damar hastalığı

Bol miktarda meyve ve sebze yiyenlerin kalp krizi riski daha düşük görünmektedir. Araştırmacılar, bu gıdaların antioksidan içeriğinin bu ilişkiden kısmen sorumlu olabileceğine inanmaktadır, çünkü oksidatif hasar önemli bir kardiyovasküler hastalık nedenidir. Bununla birlikte, bilim adamları, C vitamininin, insanların, kalp-damar hastalıklarından korunmasına yardımcı olup olmadığından emin değildir. Ayrıca C vitamininin kardiyovasküler hastalığın zaten sahip kişilerde daha kötüye gitmesini önlemeye yardımcı olup olmadığı da açık değildir.

Yaşa bağlı maküler dejenerasyon (AMD) ve katarakt

AMD ve katarakt, yaşlılarda görme kaybının önde gelen nedenlerinden ikisidir. Araştırmalar C vitamininin diğer besinlerle birlikte kullanılmasının AMD ilerlemesini yavaşlatmaya yardımcı olabileceğini göstermektedir.

Gelişmiş AMD geliştirme riski yüksek olan AMD’li yaşlılar arasında yapılan büyük bir çalışmada, 500 mg C vitamini, 80 mg çinko , 400 IU E vitamini, 15 mg beta karoten ve 2 mg günlük diyet takviyesi alan Bakır , yaklaşık 6 yıl boyunca gelişmiş AMD geliştirme şansını düşürdü. Ayrıca diyet takviyesi almayanlardan daha az görme kaybı yaşadılar. Hastalığı olan veya gelişen insanlar diyet takviyeleri almak konusunda doktorlarıyla konuşmak isteyebilirler.

C vitamini ve katarakt oluşumu arasındaki ilişki belirsizdir. Bazı çalışmalar gıdalardan daha fazla C vitamini alan kişilerin katarakt oluşma riskinin daha düşük olduğunu gösteriyor. Ancak bu ilişkiyi netleştirmek ve C vitamini takviyelerinin katarakt olma riskini etkileyip etkilemediğini belirlemek için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.

Soğuk algınlığı

C vitamini uzun zamandır soğuk algınlığı için popüler bir çare olmasına rağmen, araştırmalar çoğu insan için C vitamini takviyelerinin soğuk algınlığı alma riskini azaltmadığını göstermektedir. Bununla birlikte, düzenli olarak C vitamini takviyesi alan kişilerde, soğuk algınlığına yakalandığında biraz daha kısa soğuk algınlığı veya daha hafif semptomlar görülebilir. Soğuk algınlığı başladıktan sonra C vitamini takviyesinin kullanılması yararlı görünmemektedir.

C vitamini zararlı olabilir mi?

Çok fazla C vitamini almak ishal , mide bulantısı ve mide kramplarına neden olabilir. Vücudun çok fazla demir depolamasına neden olan hemokromatoz adı verilen bir durumda , yüksek C vitamini dozları aşırı demir yükünü kötüleştirebilir ve vücut dokularına zarar verebilir .

C vitamini için üst limitler aşağıda listelenmiştir:

Yaşam evresiÜst sınır
12 ay doğumluKurulmamıştır
1-3 yaş arası çocuklar400 mg
4-8 yaş arası çocuklar650 mg
9-13 yaş arası çocuklar1.200 mg
Gençler 14-18 yaş1.800 mg
Yetişkinler2.000 mg

Bilmem gereken C vitamini ile etkileşimler var mı?

C vitamini diyet takviyeleri aldığınız ilaçlarla etkileşime girebilir veya bunları etkileyebilir. İşte birkaç örnek:

  • C vitamini diyet takviyeleri kemoterapi ve radyasyon tedavisi gibi kanser tedavileriyle etkileşime girebilir. C vitamini tümör hücrelerinin kanser tedavilerinden korunmasında istenmeyen bir etkiye sahip olup olmadığı veya normal dokuların zarar görmemesine yardımcı olabileceği açık değildir. Kanser tedavisi alıyorsanız, özellikle yüksek dozlarda, C vitamini veya diğer antioksidan takviyeleri almadan önce sağlık uzmanınızla görüşün .
  • Bir çalışmada, C vitamini artı diğer antioksidanlar (E vitamini, selenyum ve beta-karoten gibi), kan kolesterol seviyelerini kontrol etmek için kombinasyon halinde ( statin ve niasin ) alınan iki ilacın kalp koruyucu etkilerini azaltmıştır. Bu etkileşimin diğer statinler ile de meydana gelip gelmediği bilinmemektedir. Sağlık hizmeti sağlayıcıları hem statin hem de antioksidan takviyesi alan kişilerde lipid seviyelerini izlemelidir.

Doktorunuza, eczacınıza ve diğer sağlık uzmanlarına, aldığınız diyet takviyeleri ve ilaçlar hakkında bilgi verin. Bu diyet takviyelerinin reçetenize veya reçetesiz satılan ilaçlar ile etkileşime girip girmeyeceğini veya bu ilaçların vücudunuzun besinleri emmesini, kullanmasını veya parçalamasını nasıl engelleyebileceğini size söyleyebilirler.

C vitamini nedir, ne işe yarar, faydaları nelerdir sorularının cevaplarını sizlere sunduk. C vitamini nelerde var, günlük ne kadar alınmalı, c vitamini eksikliği zararları nelerdir bilgilerini paylaştık. Umarım faydalı olur. Esen kalın.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın