Uçuk Neden Çıkar?Dudak Uçuğu Tedavisi İçin Ne Yapmalıyız?

uçuk neden çıkar

Uçuk, herpes simpleks virüsünün yol açtığı vücudun hemen her yerinde gelişebilecek daha çok dudak bölgesinde karşımıza çıkan, su dolu kabarcıklardır. Daha sonrasında kabuklu bir yara oluşumu ile devam eden bir enfeksiyondur. Herpes simpleks dünyada oldukça yaygın olarak görülür. En sık enfeksiyon yapan virüslerden birisidir.

Bu makale ile sizlere uçuk nedir, uçuk neden çıkar, dudak uçuğu tedavisi için ne yapılmalıdır sorularının cevaplarını vermeye çalışacağız. Uçuk nedir sorusunun cevabı ile başlayalım.

Uçuk Nedir?

Uçuk dudak çevresinde ve ağız içinde sıklıkla olmak üzere vücudun tüm bölgelerinde görülebilen, Herpes Simpleks Virus denilen virüsün neden olduğu ciddiye alınması gereken bir rahatsızlıktır. Cilt ve mukozalarda içi su dolu keseler şeklinde görülür, Uçuk bulaşıcı bir hastalıktır. Bu nedenle de ciddiye alınması gereken bir durumdur.

        Geceleri rüyanızda korkunç bir şey görüp ya da stresli geçirilen bir gecenin ardından aynaya baktığınızda dudağımızın kenarındaki çıkan yaranın uçuk olduğunu anlarız ve oldukça rahatsız olabiliriz. En çok dudaklarda ya da yüz bölgesinde görülse de vücudun her yerinde olabilir. Dudak uçuğu nedir derseniz eğer hemen açıklayalım.

uçuk nedir

Dudak Uçuğu Nedir?

Dudak uçuğu herpes labialis HSV-1 virüsünün yol açtığı uçuklardır. En sık dudaklar, burun, ağız kenarları ve çene kısmında da ortaya çıkabilir. Çıkmasının ardından 5-7 gün içerisinde su dolu kabarcıkların kuruması ile birlikte iyileşme süreci devam eder. Bu rahatsız edici hastalık uçuk neden çıkar peki, nedenleri nelerdir bir göz atalım.

Uçuk Neden Çıkar?

Uçuk neden çıkar sorusu çok merak edilen bir sorudur çünkü geceden sabaha uyandığınızda bir bakmışsınız dudağınızda acı verici ve görüntü bozucu bir yara, ya da kabarcık dolu keseler. Peki neden çıkar hemen sıralayalım;

  • Soğuk algınlığı,
  • Grip ve ateşli hastalıklar,
  • Stres, heyecan, travma,
  • Yorgunluk, uykusuzluk,
  • AIDS, kanser, organ nakli gibi bağışıklık sisteminin düştüğü durumlar,
  • Uçuk olan kişiler ile temas etmek,
  • Aşırı güneşe veya ultraviyole ışınlarına maruz kalmak durumlarında ortaya çıkabilir.

Yüz bölgemizde ya da vücudumuzda gördüğümüz tüm yaralar ya da kabarcıklar uçuk anlamına mı gelir? derseniz elbette hayır.. Uçuk olduğunu nasıl anlarız peki uçuk belirtileri nelerdir öğrenelim.

dudak uçuğu tedavisi

Uçuk Belirtileri Nelerdir?

Uçuk genellikle; kaşıntı, yanma, batma ile birlikte kızarık bir zemin üzerinde oluşur. Ardından sulu kabarcıklar halinde devam eder. İlk atağın belirtileri enfekte olan kişi ile temastan sonraki 3 hafta içerisinde ortaya çıkabilir ve genellikle 7-8 gün içerisinde iyileşir. Çocuklarda daha çok görülen bu durumlarda ağız içinde ateş, su dolu kabarcıklar, huzursuzluk gibi durumlarla karşılaşmak oldukça doğaldır. Sonrasında tekrarlayan uçuklarda ise ilk yaşanana göre daha hafif belirtiler bulunur.

  • 0-24 saat önceden çıkacak bölgede gıdıklanma, karıncalanma, kaşınma, yanma hissi oluşur.
  • Bölgede kızarıklık, şişme, içi sıvı dolu kabarcıklar oluşur ve rahatsız edicidir.
  • Kabarcıkların patlaması ve ağrılar görülür.
  • Kabarcıklarda kuruma, çatlama ve sızıntı oluşur.
  • Kabuklanma meydana gelir.
  • Kabukların düşmesi, kuru ve gergin deri oluşumu ortaya çıkar.

Dudak uçuğu dünya genelindeki yetişkinlerin yaklaşık %90 ında daha önce hiçbir enfeksiyon belirtisi göstermemiş olsa bile ortaya çıkabilir. Belirtilerini de öğrendiniz sanırım. Uçuk bulaşıcıdır demiştik, peki nasıl bulaşıyor?

Dudak Uçuğu Nasıl Bulaşır?

Virüsün ilk vücuda girmesi genellikle bebeklik veya çocukluk çağında olur. Çoğunlukla aile veya arkadaş çevresinde bu virüsü taşıyan kişiler tarafından bulaşabilir. Uçuk bulaşıcı biri rahatsızlık olması nedeniyle ailelerin çocuklarını çok fazla diğer kişilerle temastan korumalıdır.

Dudak uçuğu en çok sızıntılı kabarcık döneminde bulaşıcı halde olur ancak virüs görünürde olmasa bile bir başkasına geçebilmesine mümkündür. Ayrıca öpme, çatal kaşığı ortak kullanmak, tıraş bıçağını veya havluyu kullanmak gibi durumlarda, insandan insana rahatlıkla geçebilir. Oral ilişki yolu ile HSV-1 virüsü genital organlara HSV-2 virüsü de dudaklara bulaşabilir.

Dudak Uçuğu Tanısı Nasıl Konur?

Genelikle hekimler dudak uçuğunu yalnızca bakarak bile teşhis edebilseler de durumu kesinleştirebilmek için hastadaki kabarcıklarda bir örnek alınarak laboratuvar testiyle değerlendirilir.

Dudak Uçuğu Bulaşmasından Nasıl Korunabiliriz?

Hastalığı tamamen geçirici veya bulaştırıcılığını önleyici bir aşı henüz geliştirilmemiştir fakat bulaşmanın önlenmesinde en önemli yöntem korunmaktır. Hastalıklı olan kişinin hasta bölgesinden olabildiğince uzak durmak gerekir. Ayrıca uçuğun virüsü bulunan kişiyi öpmekten ve ortak malzemelerini kullanmaktan oldukça kaçınılmak gerekmektedir. Korunduk ama yine de bu hastalıktan müzdarip olduysak Uçuğun tedavisi nasıl olmalıdır? Uçuk kremi işe yarar mı?

Uçuk Tedavisi İçin Ne Yapılmalıdır?

Uçuk tedavisi için hastanın durumuna ve hastalığın şiddetine göre virüsün tedavisi için gerekli kremler ve ilaçlar kullanılmaktadır. Dikkat edilmesi gereken ilaç kullanımına hastalığın başladığı ilk 1-2 gün içinde başlanılmasıdır. Ayrıca uçuğun sık sık tekrarladığı hastalarda 6 ay veya 1 yıl süre ile baskılama tedavisi uygulanabilir. Kremlere göre hapların daha etkili olduğu hastalar tarafından söylenmektedir. Çok ciddi enfeksiyon durumlarında ise bazı antiviral ilaçlar iğne yol ile hastaya verilmektedir.

Dudak Uçuğu Tedavisi İçin Ne Yapılmalı?

Dudak uçuğu tedavisi için sizlerde aşağıdakileri uygulayarak sonuç alabilirsiniz. Her uçuğunuz çıktığında doktora koşamazsınız. Geçmeyen uçuklar için doktora görünmelisiniz. Dudak uçuğu tedavisi için;

  • Soğuk kompres uygulaması; Soğuk ve nemli bir bez uçuğun vermiş olduğu kızarıklığı azaltabilir, Oluşan kabuklanmanın giderilmesine yardımcı olabilir, aynı zamanda iyileşmeyi hızlandırabilir. Tedavi için fayda sağlar.
  • Ağrı giderici kremlerin kullanılması; Ağrı kesici etkisi bulunan kremleri kullandığımızda uçuğun vermiş olduğu sızlama ve ağrıyı hafifleterek günlük yaşantımızdaki sıkıntısını oldukça azaltmış oluruz. Bilinen uçuk kremleri ;
    *Vectair ,
    *Herpclair Jel
    *Bepanthen
    *Travazol
    *Acly
  • *Asiviral Uçuk Kremi
  • Dudak kremi kullanımı; Dudaklarımızı özellikle uçuk olduğu zamanlarda güneş ışınlarından korumak için kremler ya da güneş koruyuculu dudak balsamları kullanmamızda fayda vardır.

Çocuklarda Dudak Uçuğu

Çocuklar genellikle bir ile beş yaş arasında HSV virüsüne maruz kalırlar. Çocuklardaki uçuk genellikle ilk olarak HSV-1 virüsü nedeniyl olmaktadır. Bir çocuk HSV ile ilk karşılaştığında su kabarcıkları çoğunlukla dudaklardan sonra ağız ve diş etlerine doğru yayılır. Bunun ardından çocukta ateş ve hassas lenf bezleri, boğaz ağrısı, huzursuzluk baş gösterebilir.

Bir çocuğun ilk uçuğunun ardından virüs, vücuttaki sinir hücrelerine yerleşir ve yeniden aktifleşene kadar herhangi bir belirti oluşturmaz. Bu virüs bütün ömür boyunca vücutta kalabilirken, tekrar edip etmeme durumu ise kişiden kişiye değişkenlik gösterebilir.

İlk durumlar arasında kaşınma, yanma, karıncalanma görünebilir. Ebeveynler ise çocuklarının sürekli dudaklarında sürekli bir noktaya dokunup, kaşındığını fark ederek o bölgenin daha sonra kabararak kaşındığını gözlemleyebilirler. Bu durumu önceden sezebilirseler gerekli tedbirleri almalarında fayda vardır.

Uçuk ile alakalı merak edilen sorular ve cevapları

Sık tekrarlayan uçuklar için ne yapılmalı?

** Sık tekrarlayan uçuklar gibi probleminiz var ise mutlaka doktora görünmelisiniz. İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Ülkü Duraksoy, ”Yapılan birçok araştırma göstermiştir ki; ağzımızdaki tekrarlayan yaralar, geçmeyen uçuklar bağışıklığımızın bozulduğunun en önemli aynasıdır. Çeşitli tedaviler deneriz, ağız gargaraları kullanırız ama bunlardan bir türlü kurtulamayız. Yaşam kalitemiz düşer çünkü rahatlıkla ne yemek yiyebiliriz ne de içebiliriz. Aslında çözümü ve tedavisi basittir ancak bunun için doğru testlerin yapılması ve tanı koyulması gerekir” şeklinde milliyete sık tekrarlayan uçuklar için demeç vermiştir.

Uçuktan Kurtulma yöntemleri nelerdir?

** Uçuktan kurtulma yöntemi olarak aşağıdaki uygulamalardan yararlanabilirsiniz.

  • Haşlanmış patatesleri  ezme haline getirin ve uçuk olan bölgeye 3 veya 4 kez koyun. Bu şekilde uçuktan kurtulabilirsiniz.
  • Taze marul yapraklarını haşlanmış su içerisinde kaynatın ve ezerek lapa kıvam almasını sağlayın. Bu lapayı uçuğun üzerinde 15-20 dk bekletin ve uçuktan kurtulun.
  • Ortadan ikiye ayrılmış bir dış sarımsağı belirli aralıklarla uçuğun üzerine koymak suretiyle uygulayacağınız tedavi yöntemi kısa sürede uçuğun geçmesine yardımcı olur.

Uçuk Nasıl Geçer?

Uçuk sık sık tekrarlayan bir problem ise uçuk nasıl geçer sorusunu doktorunuza sormanızda fayda vardır. Ancak bir gece uydunuz ve uyandınız uçuk çıktıysa nasıl geçer sorusunu bize sorabilirsiniz. Uçuk nasıl geçer için bir üst maddede kurtulma yöntemlerini uygulayabilirsiniz. Uçuğu geçirmek için kremler ve ilaçlar da bulunur ancak mutlaka doktorunuzun tavsiyesine göre kullanmalısınız. Soğuk kompres uygulamak, dudak kremi uygulamak, kantaron yağı sürmek, sirke ile uçuk bölgesini temizlemek uçuk tedavisi için işe yarayan uygulamalar olabilir.

Makalemiz ile uçuk nedir, uçuk neden çıkar, dudak uçuğu tedavisi için ne yapılmalı gibi sorularınıza cevaplar verdik. Umarım faydalı olur. Esen kalın.

HANDE ŞAHBAZ YURTSEVEN